Türkçe
English
MEHMET AKBAŞ: İSTİŞARE KÜLTÜRÜ
İSTİŞARE
İnsanlar
birbirinden farklı özellik ve kabiliyetlerde yaratılmıştır. Cenab-ı Hak
insanları değişik suretlerde halk etmiştir. Rabbimiz isteseydi ve murad
etseydi elbette herkesi aynı şekilde ve yetenekte de yaratabilirdi. Ama O ,
insanların birbirine yardım etmesini
,birbiriyle diyalog kurmasını ve birbirine danışarak yaşamasını uygun görmüş ve
de bunu teşvik etmiştir.
İstişare,
fikir alışverişi yapma ve danışma anlamına gelir. Bu konu insan ve toplum
ilişkilerinde çok önemlidir. İstişareye önem veren insanlar hayatta her zaman
avantajlı duruma düşer ve daha az hata yapar. Çünkü çok karışık ve çoğu kere aldatıcı olan dünya hayatında
sadece kendi kafasına göre hareket eden insanlar yanılmaktan ve zarar görmekten
kurtulamaz. Malumdur ki sınırlı bilgi ve becerisi olan bir insanın her şeyi en
iyi şekilde bilebilmesi neredeyse imkansızdır. Sadece dünya hayatıyla ilgili meselelerde de değil
ahiret hayatımızı da etkileyen konularda da istişare etmek bize büyük faydalar sağlar ve bizi olası risk ve tehlikelerden
uzaklaştırır. Rabbimiz Yüce kitabında istişare etmeyi emretmiş ve bu davranışı
yüceltmiştir. “Onların işleri kendi aralarında istişare iledir.” (Şura, 38) Rabbimiz bu ayetle istişare eden Müslümanları iltifatlandırmış
ve istişare etmenin dinin bir gereği olduğunu ifade etmiştir. Yine her konuda
bizlere yegane rehber olan Sevgili Peygamberimiz de istişare etmeyi teşvik
etmiş ve kendisi de buna hep riayet etmiştir. Bu konuda çok sayıda hadis-i
şerif bulunmaktadır. ‘’Kim bir iş yapmak istedi ve müşaverede bulundu ve ona
göre hareket etti ise işlerin en doğrusuna hidayet edilmiş demektir” ve Ebu Hureyre (r.a), şöyle demiştir:
“İnsanlardan ashabıyla istişare eden kimseler içerisinde Resulullah (asv)’dan
daha çok istişare edeni görmedim.”[6]
Günümüzde insanların bu konuya
yeterince önem vermediğini üzülerek görüyoruz. Kimse kimseye bir şey sorma
zahmetinde bulunmuyor. Herkes en iyisini ben bilirim havasında . Hal böyle
olunca hatalar, yanlışlar, yanlış anlaşılmalar, krizler, bunalımlar ve
intiharlar dizboyu. Her gün haberlerde ve basında kendi başına yaşayan,
kendisinden başka kimseye güvenmeyen, başkalarının aklını küçümseyen, kimseyi
beğenmeyen insanların başına gelen üzücü durumlara şahit olmaktayız. Özellikle
Müslümanlar kendilerini ilgilendiren konularda yeniden istişareye başvurmalı ve
ilahi ,nebevi uyarıları dikkate
almalıdır. Her konuda birbirine danışan, araştıran, o konu hakkında bilgi
sahibi olan kişilerle görüşüp onlarla istişare edenler kolay kolay aldanmaz ve
yaptığı işte başarılı olur. Hususen gençler bu istişare mevzusunu iyi anlamalı
ve hayatına tatbik etmelidir. Çünkü gençlik dönemlerinde gençler kimseye sormak
istemez. En iyisinin kendi bilgisi olduğunu zanneder ve de çoğu kez duygularına
yenilerek, insanlara çabuk kanarak yanlış yapar ve sonunda da pişman olur maalesef.
İstişare kültürü sadece bireyler için de değil devletler için de önemlidir.
Devlet aklı her zaman ve her konuda
uzmanlara ,bilirkişilere danışarak
kararlar alsa bunlar toplum tarafından daha iyi kabul görür ve milletin de
devletine olan bağlılığı artar. Yoksa kimsenin fikrini almadan yeni kararlar
almak o devletin geleceği için doğru bir seçim olmaz ve halkın onayını almayan
kararlar da amacına ulaşmaz.
İstişare etmek insanları da devletleri de ileriye
götürür ve daha isabetli kararların
alınmasına vesile olur. İnsanların büyük çoğunluğu da istişareyle iş yapmanın
gerekli ve faydalı olduğunu tasdik etmiştir. Kimse önemli konularda sadece bir
kişinin karar vermesini uygun görmemektedir. Atalarımız da bu konuda ‘’Danışan
dağı aşmış, danışmayan düz yolda şaşırmış ‘’diyerek çok önemli bir söz söylemiş
ve bize de danışarak iş yapmayı tavsiye etmiştir.
MEHMET AKBAŞ
EĞİTİMCİ-YAZAR
